Publiká riba 21 Yüli 2025
WILLEMSTAD – Ministerio di Desaroyo Ekonómiko (di awor padilanti referí komo MEO) ta deseá pa pone algun anotashon importante i na mes momentu pidi mas atenshon pa e opstákulonan struktural den otorgashon di pèrmitnan di horeca na Kòrsou, esaki relashoná ku opinionnan i publikashonnan resiente tokante artíkulo 53, insiso 1, di e Lei di Pèrmitnan di Horeca (PB 2024, no. 78 (G.T.)),
Artíkulo 53, insiso 1 di e Lei di Pèrmit: vigente ainda, pero no apliká
Artíkulo 53, insiso 1 ta stipulá ku sin outorisashon por eskrito di e outoridat kompetente (lesa: Minister di Desaroyo Ekonómiko) ta prohibí pa laga hende muhé òf personanan bou di 18 aña traha den lokalidatnan di horeca. E regla aki ta bini for di un otro tempu i ta manera hopi hende a nota, ku rason, evidentemente kontra prinsipionan di igualdat i e prohibishon kontra diskriminashon a base di sekso.
Na aña 2018 frakshon di MAN a presentá un proposishon pa eliminá e provishon aki. Aunke e proposishon a haña sosten di Parlamento, nunka el a wòrdu publiká formalmente, loke ta nifiká ku téknikamente e provishon aki no ta vigente. MEO ta enfatisá sinembargo ku e artíkulo no ta wòrdu apliká i tampoko kontrolá aktivamente. Den práktika ta vigente ku: hende muhé por traha igual ku hende hòmber den e sektor di servisio horeca.
Si un petishon di pèrmit ta inkluí un petishon eksplísito pa esei, MEO ta inkluí esaki den e pèrmit òf publikashon puramente pa motibunan atministrativo. E no ta un eksigensia ni evaluashon supstantivo. MEO ta kompartí e opinion ku e provishon aki ta no ta di e tempu aki, i ku ketubai mester di aktualisashon (lesa: modernisashon) di e lei di Pèrmitnan di Horeca den su totalidat.
Problemanan struktural den e proseso di otorgashon di pèrmit
Aparte di e karakter obsoleto di artíkulo 53, insiso 1, e proseso di pèrmit ta enkontrá opstákulonan struktural profundo. E retraso den otorgashon di pèrmitnan di horeca, entretantu, ya ta totalisá mas ku 7 aña. E situashon aki tin konsekuensianan grandi, inkluyendo:
E motibu prinsipal pa e retrasonan ta e falta di konseho na tempu, en partikular di di Brantwer i Ministerio di Salú, Medio Ambiente i Naturalesa (GMN). E instansianan aki ya pa largu tempu ta enfrentando falta di kapasidat. Esaki ta pone ku no semper nan ta logra pa duna konseho den un término rasonabel.
Kontrali na Korps Politie Curaçao / Unit Bijzondere Wetten, ku segun artíkulo 33 di e Lei di Pèrmit, ta obligá pa lei, pa duna konseho denter di tres (3) siman, Brantwer i GMN no tin un término legal pa duna konseho. Esaki ta krea desbalanse den e proseso i ta stroba su progreso konsiderablemente.
Maneho nobo for di aprel 2025
Pa atendé e retraso persistente den otorgashon di pèrmit di horeca, MEO a introdusí un maneho nobo for di 1 di aprel 2025. Awor MEO ta apliká un término uniforme di tres (3) siman pa tur instansia ku mester duna konseho. Si no risibí konseho denter di e periodo stipulá, MEO lo tuma desishon a base di e informashon ku tin disponibel i otorgá e pèrmit. E maneho aki, entre tantu, ta introdusí formalmente i ta wòrdu apliká for di aprel 2025.
Esaki no ta afektá e kompetensianan legal di e instansianan ku ta duna konseho. For di 2010, momentu ku reforma di estado a tuma lugá, instansianan manera Brantwer i GMN tin nan mes kuadro di regulashon:
Tambe MEO a yega na un akuerdo ku UO Ruimtelijke Ordening & Planning di Ministerio di Tráfiko, Transporte i Planifikashon Urbano, ku pèrmitnan di konstrukshon i deklarashonnan mester kontené informashon kla tokante e destinashon original i si e lokalidat ta apto pa uzo di horeca.
E meta di e metodo nobo ta:
Konklushon
MEO ta plenamente konsiente di e nesesidat urgente pa modernisá e regulashonnan. Manera indiká anteriormente, MEO ta trahando duru riba finalisashon di un konsepto di lei nobo i modernisá pa e Lei di Pèrmitnan di Horeca. E reforma aki no ta solamente eliminá disposishonnan opsoleto, pero tambe ta hasi henter e proseso di pèrmit mas transparente, efisiente i aliniá ku e realidat sosial aktual. Huntu nos ta trahando pa un Kòrsou kaminda lei ta move ku tempu i bon reglanan ta kontribuí na un ekonomia fuerte i un sosiedat hustu.
Entretantu, MEO ya ta trahando aktivamente pa eliminá e retraso den e otorgashon di pèrmitnan. Bou di instrukshonnan estrikto di Minister Middelhof, un término kla di trinta (30) dia laboral a wòrdu establesé pa otorgá tur e pèrmitnan di horeca atrasá. Minister Middelhof a pone bon kla ku mehorashon di servisio na siudadanonan i empresarionan ta su prioridat number un. Su dedikashon i enfoke efektivo ta un guia den e transformashon aki.
Ademas, bou di mesun maneho di Minister Middelhof, MEO ta trahando riba un plan konkreto pa mehorá i ekspandé e sistema di pèrmit digital. E meta ta pa hasi e plataforma mas amikal, efisiente i akseptabel pa tur hende ku ke solisitá un pèrmit ekonómiko. Digitalisashon lo hunga un ròl sentral den e transformashon, pa den futuro petishonnan por wòrdu prosesá di forma mas lihé, transparente i orientá riba kliente.
Ku e kombinasion di esfuersonan, modernisashon di lei, mehorashon struktural di servisio i implementashon di solushonnan digital, MEO, bou di liderato di Minister Middelhof, ta tuma pasonan importante den direkshon di preservashon i desaroyo kontinuo di un ekonomia sostenibel i orientá riba futuro pa Kòrsou.