Reakshon Ministerio di Desaroyo Ekonómiko riba informashon relashoná ku artíkulo 53 di Lei di Pèrmitnan di horeca (Vergunningslandsverordening) - Informashon tokante Gobièrnu di Kòrsou

Notisia

Desaroyo Ekonómiko
 

Reakshon Ministerio di Desaroyo Ekonómiko riba informashon relashoná ku artíkulo 53 di Lei di Pèrmitnan di horeca (Vergunningslandsverordening)

Publiká riba 21 Yüli 2025

WILLEMSTAD – Ministerio di Desaroyo Ekonómiko (di awor padilanti referí komo MEO) ta deseá pa pone algun anotashon importante i na mes momentu pidi mas atenshon pa e opstákulonan struktural den otorgashon di pèrmitnan di horeca na Kòrsou, esaki relashoná ku opinionnan i publikashonnan resiente tokante artíkulo 53, insiso 1, di e Lei di Pèrmitnan di Horeca (PB 2024, no. 78 (G.T.)),

Artíkulo 53, insiso 1 di e Lei di Pèrmit: vigente ainda, pero no apliká

Artíkulo 53, insiso 1 ta stipulá ku sin outorisashon por eskrito di e outoridat kompetente (lesa: Minister di Desaroyo Ekonómiko) ta prohibí pa laga hende muhé òf personanan bou di 18 aña traha den lokalidatnan di horeca. E regla aki ta bini for di un otro tempu i ta manera hopi hende a nota, ku rason, evidentemente kontra prinsipionan di igualdat i e prohibishon kontra diskriminashon a base di sekso.

Na aña 2018 frakshon di MAN a presentá un proposishon pa eliminá e provishon aki. Aunke e proposishon a haña sosten di Parlamento, nunka el a wòrdu publiká formalmente, loke ta nifiká ku téknikamente e provishon aki no ta vigente. MEO ta enfatisá sinembargo ku e artíkulo no ta wòrdu apliká i tampoko kontrolá aktivamente. Den práktika ta vigente ku: hende muhé por traha igual ku hende hòmber den e sektor di servisio horeca.

Si un petishon di pèrmit ta inkluí un petishon eksplísito pa esei, MEO ta inkluí esaki den e pèrmit òf publikashon puramente pa motibunan atministrativo. E no ta un eksigensia ni evaluashon supstantivo. MEO ta kompartí e opinion ku e provishon aki ta no ta di e tempu aki, i ku ketubai mester di aktualisashon (lesa: modernisashon) di e lei di Pèrmitnan di Horeca den su totalidat.

Problemanan struktural den e proseso di otorgashon di pèrmit

Aparte di e karakter obsoleto di artíkulo 53, insiso 1, e proseso di pèrmit ta enkontrá opstákulonan struktural profundo. E retraso den otorgashon di pèrmitnan di horeca, entretantu, ya ta totalisá mas ku 7 aña. E situashon aki tin konsekuensianan grandi, inkluyendo:

  • Uso obligatorio di un ‘gedoogdbeleid’ pa largu tempu, kaminda negoshinan di horeca ta funshonando pa años sin pèrmit formal;
  • Kapasidat limitá pa kontrolá i apliká lei efektivamente, loke ta kousa ku ta bira difísil pa kumpli ku regulashonnan;
  • Pèrdidanan finansiero supstansial pa gobièrnu, pasobra no por kobra leges, kalkulá na kasi 2 mion florin pa aña.

E motibu prinsipal pa e retrasonan ta e falta di konseho na tempu, en partikular di di Brantwer i Ministerio di Salú, Medio Ambiente i Naturalesa (GMN). E instansianan aki ya pa largu tempu ta enfrentando falta di kapasidat. Esaki ta pone ku no semper nan ta logra pa duna konseho den un término rasonabel.

Kontrali na Korps Politie Curaçao / Unit Bijzondere Wetten, ku segun artíkulo 33 di e Lei di Pèrmit, ta obligá pa lei, pa duna konseho denter di tres (3) siman, Brantwer i GMN no tin un término legal pa duna konseho. Esaki ta krea desbalanse den e proseso i ta stroba su progreso konsiderablemente.

Maneho nobo for di aprel 2025

Pa atendé e retraso persistente den otorgashon di pèrmit di horeca, MEO a introdusí un maneho nobo for di 1 di aprel 2025. Awor MEO ta apliká un término uniforme di tres (3) siman pa tur instansia ku mester duna konseho. Si no risibí konseho denter di e periodo stipulá, MEO lo tuma desishon a base di e informashon ku tin disponibel i otorgá e pèrmit. E maneho aki, entre tantu, ta introdusí formalmente i ta wòrdu apliká for di aprel 2025.

Esaki no ta afektá e kompetensianan legal di e instansianan ku ta duna konseho. For di 2010, momentu ku reforma di estado a tuma lugá, instansianan manera Brantwer i GMN tin nan mes kuadro di regulashon:

  • Brantwer, segun Landsbesluit Brandveilig gebruik, ta outorisá pa duna un pèrmit di uso independiente na lokalidatnan di horeca, pa garantisá seguridat kontra kandela, independiente di e pèrmit di horeca otorgá pa MEO.
  • Pa GMN ta aplikabel, segun Warenlandsverordening, pa e lokalidat tin un pèrmit apart pa benta i/òf preparashon di kuminda i bebida, esaki tambe independiente di e pèrmit horeca.

Tambe MEO a yega na un akuerdo ku UO Ruimtelijke Ordening & Planning di Ministerio di Tráfiko, Transporte i Planifikashon Urbano, ku pèrmitnan di konstrukshon i deklarashonnan mester kontené informashon kla tokante e destinashon original i si e lokalidat ta apto pa uzo di horeca.


E meta di e metodo nobo ta:

  1. Pa aselerá e proseso di otorgashon di pèrmit, pa empresarionan no sigui konfrontá nan mes ku periodonan di espera largu;
  2. Pa finalisá e “gedoogbeleid” ku ta wordu apliká aktualmente;
  3. Pa garantisá entrada struktural pa gobièrnu, primordialmente via leges ku anteriormente tabata bai pèrdí pa motibu di retrasonan akumulá.


Konklushon

MEO ta plenamente konsiente di e nesesidat urgente pa modernisá e regulashonnan. Manera indiká anteriormente, MEO ta trahando duru riba finalisashon di un konsepto di lei nobo i modernisá pa e Lei di Pèrmitnan di Horeca. E reforma aki no ta solamente eliminá disposishonnan opsoleto, pero tambe ta hasi henter e proseso di pèrmit mas transparente, efisiente i aliniá ku e realidat sosial aktual. Huntu nos ta trahando pa un Kòrsou kaminda lei ta move ku tempu i bon reglanan ta kontribuí na un ekonomia fuerte i un sosiedat hustu.

Entretantu, MEO ya ta trahando aktivamente pa eliminá e retraso den e otorgashon di pèrmitnan. Bou di instrukshonnan estrikto di Minister Middelhof, un término kla di trinta (30) dia laboral a wòrdu establesé pa otorgá tur e pèrmitnan di horeca atrasá. Minister Middelhof a pone bon kla ku mehorashon di servisio na siudadanonan i empresarionan ta su prioridat number un. Su dedikashon i enfoke efektivo ta un guia den e transformashon aki.

Ademas, bou di mesun maneho di Minister Middelhof, MEO ta trahando riba un plan konkreto pa mehorá i ekspandé e sistema di pèrmit digital. E meta ta pa hasi e plataforma mas amikal, efisiente i akseptabel pa tur hende ku ke solisitá un pèrmit ekonómiko. Digitalisashon lo hunga un ròl sentral den e transformashon, pa den futuro  petishonnan por wòrdu prosesá di forma mas lihé, transparente i orientá riba kliente.

Ku e kombinasion di esfuersonan, modernisashon di lei, mehorashon struktural di servisio i implementashon di solushonnan digital, MEO, bou di liderato di Minister Middelhof, ta tuma pasonan importante den direkshon di preservashon i desaroyo kontinuo di un ekonomia sostenibel i orientá riba futuro pa Kòrsou.