Landsverordening beroepen in de gezondheidszorg
Landsverordening beroepen in de gezondheidszorg
| Publicatienummer: |
P.B. 2026, no.
151 (Geconsolideerde Tekst)
|
| Categorie: |
Geconsolideerde Tekst
Landsverordening
|
| Ministerie: |
Gezondheid, Milieu & Natuur
|
| Datum ondertekening: |
07-05-2026 |
| Datum inwerktreding: |
02-02-2016 |
| Geregistreerd in: |
|
Landsbesluit van de 7de mei 2026, no. 26/1252, houdende vaststelling van de geconsolideerde tekst van de Landsverordening beroepen in de gezondheidszorg
| Datum inwerkingtreding |
Terugwerkende kracht tot en met |
Datum ingetrokken |
Betreft |
Vindplaats |
Zittingsjaar |
| 02-02-2016 |
n.v.t. |
n.v.t. |
Geconsolideerde tekst |
P.B. 2026, no. 151 (GT) |
n.v.t. |
Artikel 1
In deze landsverordening en de daarop berustende bepalingen wordt verstaan onder:
| a. |
medische beroepsbeoefenaar |
: |
degene die beroepsmatig, op basis van een daartoe strekkende met goed gevolg afgeronde opleiding, handelingen verricht op het gebied van de gezondheidszorg; |
| b. |
gezondheidszorg |
: |
de zorg voor de gezondheid van de mens; |
| c. |
handelingen op het gebied
van de gezondheidszorg |
: |
naast de onder d omschreven handelingen op het gebied van de geneeskunst alle andere verrichtingen – het onderzoeken en het geven van raad daaronder begrepen -, rechtstreeks betrekking hebbende op een persoon en ertoe strekkende diens gezondheid te bevorderen of te bewaken; |
| d. |
handelingen op het gebied
van de geneeskunst |
: |
1°. alle beroepsmatige verrichtingen – het onderzoeken en het geven van raad daaronder begrepen -, rechtstreeks betrekking hebbende op een persoon en ertoe strekkende hem van een ziekte te genezen, hem voor het ontstaan van een ziekte te behoeden of zijn gezondheidstoestand te beoordelen, dan wel verloskundige bijstand te verlenen;
2°. het bij een persoon afnemen van bloed of wegnemen van weefsel voor andere doeleinden dan die, bedoeld onder 1°;
3° het wegnemen van weefsel bij een overledene en het verrichten van sectie; |
| e. |
voorbehouden handeling |
: |
een handeling op het gebied van de geneeskunst, die slechts door een medische beroepsbeoefenaar behorende tot een daartoe bij of krachtens deze landsverordening aangewezen categorie van medische beroepsbeoefenaren mag worden verricht; |
| f. |
register |
: |
een ingevolge artikel 5, eerste lid, ingesteld register; |
| g. |
Minister |
: |
de Minister van Gezondheid, Milieu en Natuur; |
| h. |
Inspectie |
: |
de Inspectie voor de Volksgezondheid, bedoeld in artikel 2, eerste lid, van de Landsverordening Inspectie voor de Volksgezondheid; |
| i. |
Commissie |
: |
de Commissie beoordeling opleiding en vakbekwaamheid medische beroepsbeoefenaren, bedoeld in artikel 32. |
Artikel 2
- Deze landsverordening is van toepassing op alle medische beroepsbeoefenaren.
- (nog niet in werking getreden)
- (nog niet in werking getreden)
- Een medische beroepsbeoefenaar is slechts bevoegd binnen het gebied van zijn deskundigheid handelingen op het gebied van de gezondheidszorg te verrichten.
Artikel 3
(nog niet in werking getreden)
Artikel 4
(nog niet in werking getreden)
HOOFDSTUK 2
Registratie en aanmelding
§ 1. Registratie
Artikel 5 tot en met artikel 15
(nog niet in werking getreden)
§ 2. Aanmelding
Artikel 16 en artikel 17
(nog niet in werking getreden)
HOOFDSTUK 3
Erkende beroepen in de gezondheidszorg
§ 1. Titelbescherming
Artikel 18
(nog niet in werking getreden)
§ 2. Getuigschrift en opleidingseisen
Artikel 19
(nog niet in werking getreden)
§ 3. Deskundigheidsgebied
Artikel 20
(nog niet in werking getreden)
§ 4. Medische specialismen
Artikel 21 tot en met artikel 23
(nog niet in werking getreden)
HOOFDSTUK 4
Voorbehouden handelingen
Artikel 24
Als voorbehouden handelingen in de zin van deze landsverordening worden aangemerkt:
a. het verrichten van heelkundige handelingen;
b. het verrichten van verloskundige handelingen;
c. het verrichten van endoscopieën;
d. het verrichten van katheterisaties;
e. het geven van injecties;
f. het verrichten van puncties;
g. het brengen onder narcose;
h. het verrichten van handelingen met gebruikmaking van radioactieve stoffen of toestellen die ioniserende stralen uitzenden;
i. het verrichten van electieve cardioversie;
j. het toepassen van defibrillatie;
k. het toepassen van elektroconvulsieve therapie;
l. steenvergruizing;
m. het toepassen van kunstmatige fertilisatie.
Artikel 25
- Tot het verrichten van heelkundige handelingen ‒ waaronder worden verstaan handelingen, liggende op het gebied van de geneeskunst, waarbij de samenhang van de lichaamsweefsels wordt verstoord en deze zich niet direct herstelt ‒ zijn bevoegd:
a. de geneeskundigen;
b. de tandheelkundigen;
c. de verloskundigen,
doch de onder b en c genoemde personen uitsluitend voor zover het betreft handelingen, in de aanhef van dit lid bedoeld, die overeenkomstig het landsbesluit, houdende algemene maatregelen, bedoeld in artikel 20, worden gerekend tot hun gebied van deskundigheid.
- Tot het verrichten van verloskundige handelingen zijn bevoegd:
a. de geneeskundigen;
b. de verloskundigen, doch deze uitsluitend voor zover het betreft handelingen, in de aanhef van dit lid bedoeld, die overeenkomstig het landsbesluit, houdende algemene maatregelen, bedoeld in artikel 20, worden gerekend tot hun gebied van deskundigheid.
- Tot het verrichten van endoscopieën zijn de geneeskundigen bevoegd.
- Tot het verrichten van katheterisaties zijn bevoegd:
a. de geneeskundigen;
b. de verloskundigen, doch deze uitsluitend voor zover het betreft handelingen, in de aanhef van dit lid bedoeld, die overeenkomstig het landsbesluit, houdende algemene maatregelen, bedoeld in artikel 20, worden gerekend tot hun gebied van deskundigheid.
- Tot het geven van injecties zijn bevoegd:
a. de geneeskundigen;
b. de tandheelkundigen;
c. de verloskundigen,
doch de onder b en c genoemde personen uitsluitend voor zover het betreft handelingen, in de aanhef van dit lid bedoeld, die overeenkomstig het landsbesluit, houdende algemene maatregelen, bedoeld in artikel 20, worden gerekend tot hun gebied van deskundigheid.
- Tot het verrichten van puncties zijn bevoegd:
a. de geneeskundigen;
b. de verloskundigen, doch deze uitsluitend voor zover het betreft handelingen, in de aanhef van dit lid bedoeld, die overeenkomstig het landsbesluit, houdende algemene maatregelen, bedoeld in artikel 20, worden gerekend tot hun gebied van deskundigheid.
- Tot het brengen onder narcose zijn bevoegd:
a. de geneeskundigen;
b. de tandheelkundigen, doch deze uitsluitend voor zover het betreft handelingen, in de aanhef van dit lid bedoeld, die overeenkomstig het landsbesluit, houdende algemene maatregelen, bedoeld in artikel 20, worden gerekend tot hun gebied van deskundigheid.
- Tot het verrichten van handelingen, op het gebied van de gezondheidszorg, met gebruikmaking van radioactieve stoffen of toestellen die ioniserende stralen uitzenden, zijn bevoegd:
a. de geneeskundigen;
b. de tandheelkundigen,
doch uitsluitend voor zover zij voldoen aan de binnen de genoemde groepen van medische beroepsbeoefenaren algemeen aanvaarde regels inzake het gebruiken van zodanige stoffen en toestellen, alsmede, voor zover het betreft tandheelkundigen, uitsluitend voor zover het betreft handelingen, in de aanhef van dit lid bedoeld, die overeenkomstig het bij hoofdstuk 3 bepaalde worden gerekend tot hun gebied van deskundigheid.
- Tot het verrichten van electieve cardioversie zijn de geneeskundigen bevoegd.
- Tot het toepassen van defibrillatie zijn de geneeskundigen bevoegd.
- Tot het toepassen van elektroconvulsieve therapie zijn de geneeskundigen bevoegd.
- Tot het toepassen van steenvergruizing voor geneeskundige doeleinden zijn de geneeskundigen bevoegd.
- Tot het toepassen van kunstmatige fertilisatie, waaronder begrepen het verrichten van handelingen ten aanzien van menselijke geslachtscellen en embryo’s, gericht op het anders dan op natuurlijke wijze tot stand brengen van een zwangerschap, zijn de geneeskundigen bevoegd.
- De personen, genoemd in het eerste tot en met het dertiende lid, zijn tot het verrichten van de desbetreffende handelingen uitsluitend bevoegd voor zover zij redelijkerwijs mogen aannemen dat zij beschikken over de bekwaamheid die vereist is voor het behoorlijk verrichten van die handelingen. De personen, genoemd in het eerste tot en met het dertiende lid, die niet voldoen aan het bepaalde in de eerste volzin, worden voor de toepassing van de artikelen 27 en 28, eerste lid, onder a, aangemerkt als personen die hun bevoegdheid ontlenen aan het in dit artikel bepaalde.
Artikel 26
- Bij landsbesluit, houdende algemene maatregelen, kunnen regels overeenkomstig artikel 25 worden gesteld met betrekking tot bij dat landsbesluit omschreven handelingen op het gebied van de gezondheidszorg, die niet in dat artikel worden genoemd.
- Bij landsbesluit, houdende algemene maatregelen, kan voorts met betrekking tot bij dat landsbesluit omschreven handelingen, die in artikel 25 zijn genoemd, wijziging worden gebracht ter zake van de in artikel 25 vervatte toekenning van bevoegdheid, alsook worden bepaald dat de artikelen 25 en 28 met betrekking tot bij dat landsbesluit omschreven handelingen niet langer gelden.
- Indien niet binnen zes maanden na de inwerkingtreding van een landsbesluit, houdende algemene maatregelen, als bedoeld in het eerste of tweede lid bij de Staten een ontwerp-landsverordening is ingediend tot wijziging van artikel 25 overeenkomstig dat landsbesluit, alsook indien een zodanige aangeboden ontwerp-landsverordening wordt ingetrokken dan wel indien de Staten besluiten tot het niet goedkeuren van de aangeboden ontwerp-landsverordening, wordt dat landsbesluit onverwijld ingetrokken.
Artikel 27
Het is een medische beroepsbeoefenaar, die zijn bevoegdheid tot het verrichten van een bij of krachtens de artikelen 25 en 26 omschreven handeling ontleent aan het bij of krachtens die artikelen bepaalde, verboden aan een ander opdracht te geven tot het verrichten van die handeling, mits:
a. in gevallen waarin zulks redelijkerwijs nodig is, aanwijzingen worden gegeven omtrent het verrichten van de handeling en toezicht door de opdrachtgever op het verrichten van de handeling en de mogelijkheid tot tussenkomst van een zodanig persoon voldoende zijn verzekerd; en
b. hij redelijkerwijs mag aannemen dat degene aan wie de opdracht wordt gegeven, in aanmerking genomen het onder a bepaalde, beschikt over de bekwaamheid die vereist is voor het behoorlijk verrichten van de handeling.
Artikel 28
Het is degene die niet behoort tot de medische beroepsbeoefenaren die hun bevoegdheid tot het verrichten van een voorbehouden handeling ontlenen aan het bepaalde bij of krachtens de artikelen 25 en 26 verboden buiten noodzaak beroepsmatig een zodanige handeling te verrichten, tenzij zulks geschiedt:
a. ingevolge een opdracht van een medische beroepsbeoefenaar,
1°. die zijn bevoegdheid ontleent aan het bepaalde bij of krachtens de artikelen 25 en 26; en
2°. de betrokken medische beroepsbeoefenaar redelijkerwijs mag aannemen dat hij beschikt over de bekwaamheid die vereist is voor het behoorlijk uitvoeren van de opdracht; en
3°. deze laatste ‒ voor zover de opdrachtgever aanwijzingen heeft gegeven ‒ handelt overeenkomstig die aanwijzingen; en
4°. het toezicht op het verrichten van die handeling door de opdrachtgever en de mogelijkheid tot tussenkomst van een zodanig persoon voldoende zijn verzekerd; dan wel,
b. door een medische beroepsbeoefenaar, die behoort tot een bij landsbesluit, houdende algemene maatregelen, aangewezen categorie van medische beroepsbeoefenaren en het een bij dat landsbesluit aangewezen handeling betreft, in welk geval de desbetreffende handeling mag worden verricht zonder toezicht of de mogelijkheid van tussenkomst van een opdrachtgever.
HOOFDSTUK 5
Kwaliteit van de beroepsuitoefening
Artikel 29
- Een medische beroepsbeoefenaar biedt zorg aan die verantwoord is.
- Zorg is slechts verantwoord te achten als die ten minste wordt verleend op basis van deskundigheid, van een goed niveau is, doeltreffend, doelmatig, patiëntgericht en afgestemd op de reële behoefte van de patiënt.
Artikel 30
- Een medische beroepsbeoefenaar organiseert zijn beroepsuitoefening op zodanige wijze en voorziet zich zodanig van materieel, dat een en ander leidt of redelijkerwijze moet leiden tot verantwoorde zorg.
- Het uitvoeren van het eerste lid omvat mede de systematische bewaking, beheersing en verbetering van de kwaliteit van de zorg.
- Bij landsbesluit, houdende algemene maatregelen, kunnen, indien het niveau van de uitoefening van de gezondheidszorg dit vereist, regels worden gesteld met betrekking tot de uitvoering van het eerste en tweede lid.
- Bij landsbesluit, houdende algemene maatregelen, kunnen voorts, indien zulks noodzakelijk is gebleken ter bevordering van een goede uitoefening van de gezondheidszorg, regels worden gesteld inhoudende:
a. de verplichting om in bij het landsbesluit aan te geven gevallen van een door medische beroepsbeoefenaren gegeven behandeling aan de Inspectie opgave te doen overeenkomstig daarbij gestelde regels;
b. de verplichting om bij het landsbesluit aan te geven gegevens te vermelden op een recept als bedoeld in artikel 1, eerste lid, onder h, van de Landsverordening op de Geneesmiddelenvoorziening;
c. het verbod aan medische beroepsbeoefenaren om een overeenkomst, die hen bijzondere voordelen verschaft, aan te gaan met bij het landsbesluit aan te wijzen categorieën van personen;
d. eisen met betrekking tot de rechten van personen aan wie gezondheidszorg wordt verleend.
Artikel 31
(nog niet in werking getreden)
Artikel 31a
- Elke medische beroepsbeoefenaar treft of onderwerpt zich aan een regeling voor de behandeling van klachten over een handeling of gedraging van hem of van een voor hem werkzame persoon jegens een patiënt:
a. ofwel tezamen met andere medische beroepsbeoefenaren behorende tot dezelfde beroepsgroep;
b. ofwel tezamen met de medische beroepsbeoefenaren behorende tot een of meer andere beroepsgroepen of zorginstellingen;
c. ofwel door een bestaande regeling inzake de behandeling van klachten in de zorgsector van toepassing te verklaren en zich daaraan te onderwerpen.
- Elke medische beroepsbeoefenaar brengt de op hem van toepassing zijnde regeling voor de afhandeling van klachten op passende wijze onder de aandacht van zijn patiënten.
- Elke regeling voor de behandeling van klachten:
a. voorziet erin dat de klachten van patiënten worden behandeld door een klachtencommissie die bestaat uit ten minste drie leden, waaronder een onafhankelijk voorzitter die niet afkomstig is uit de desbetreffende beroepsgroep;
b. waarborgt dat aan de behandeling van een klacht niet wordt deelgenomen door een persoon op wiens gedraging de klacht rechtstreeks betrekking heeft;
c. waarborgt dat de klachtencommissie binnen een in de regeling vastgelegde termijn na indiening van de klacht de klager, degene over wie is geklaagd en, indien dit niet dezelfde persoon is, de medische beroepsbeoefenaar, schriftelijk en met redenen omkleed in kennis stelt van haar oordeel over de gegrondheid van de klacht, al dan niet vergezeld van aanbevelingen;
d. waarborgt dat bij afwijking van de onder c bedoelde termijn de klachtencommissie daarvan met redenen omkleed mededeling doet aan de klager, degene over wie is geklaagd en, indien dit niet dezelfde persoon is, de medische beroepsbeoefenaar, onder vermelding van de termijn waarbinnen de klachtencommissie haar oordeel over de klacht zal uitbrengen;
e. waarborgt dat de klager en degene over wie is geklaagd, door de klachtencommissie in de gelegenheid worden gesteld mondeling of schriftelijk een toelichting te geven op de gedraging waarover is geklaagd;
f. waarborgt dat de klager en degene over wie is geklaagd, zich bij de behandeling van de klacht kunnen laten bijstaan.
- Elke medische beroepsbeoefenaar ziet erop toe dat de klachtencommissie, bedoeld in het derde lid, onderdeel a, haar werkzaamheden verricht volgens een door deze commissie op te stellen reglement.
- Door of namens een patiënt kan bij de klachtencommissie, bedoeld in het derde lid, een klacht tegen een medische beroepsbeoefenaar worden ingediend over een handeling of gedraging van hem of van een voor hem werkzame persoon jegens de patiënt.
- De medische beroepsbeoefenaar deelt de klager en de commissie die de klacht behandelt, binnen een maand na ontvangst van het oordeel over de klacht, schriftelijk mede of hij naar aanleiding van dat oordeel maatregelen zal nemen en zo ja, welke. Bij afwijking van de in de eerste volzin genoemde termijn, doet de medische beroepsbeoefenaar daarvan met redenen omkleed mededeling aan de klager en de commissie die de klacht behandelt, onder vermelding van de termijn waarbinnen de medische beroepsbeoefenaar zijn standpunt aan hen kenbaar zal maken.
- In afwijking van het vijfde lid kan door of namens een nabestaande van een inmiddels overleden patiënt bij een klachtencommissie als bedoeld in het derde lid eveneens een klacht tegen een medische beroepsbeoefenaar worden ingediend over een handeling of gedraging van hem of van een voor hem werkzame persoon jegens de overledene.
HOOFDSTUK 6
Commissie beoordeling opleiding en vakbekwaamheid
medische beroepsbeoefenaren
Artikel 32 tot en met artikel 34
(nog niet in werking getreden)
HOOFDSTUK 7
Toezicht en opsporing
Artikel 35
- Met het toezicht op de naleving van het bij of krachtens deze landsverordening bepaalde zijn belast de daartoe bij landsbesluit aangewezen medewerkers van de Inspectie. Een zodanige aanwijzing wordt bekendgemaakt in het blad waarin van Landswege officiële berichten worden geplaatst.
- De krachtens het eerste lid aangewezen personen zijn, uitsluitend voor zover dat voor de vervulling van hun taak redelijkerwijze noodzakelijk is, bevoegd:
a. alle inlichtingen te vragen;
b. inzage te verlangen van alle boeken, bescheiden en andere informatiedragers en daarvan afschrift te nemen of deze daartoe tijdelijk mee te nemen;
c. goederen aan opneming en onderzoek te onderwerpen, deze daartoe tijdelijk mee te nemen en daarvan monsters te nemen;
d. alle plaatsen met uitzondering van woningen en tot woning bestemde gedeelten van vaartuigen, zonder de uitdrukkelijke toestemming van de bewoner te betreden, eventueel vergezeld van door hen aangewezen personen;
e. woningen of tot woning bestemde gedeelten van vaartuigen zonder de uitdrukkelijke toestemming van de bewoner binnen te treden.
- Zo nodig, wordt de toegang tot een plaats als bedoeld in het tweede lid, onderdeel d, verschaft met behulp van de sterke arm.
- Op het binnentreden van woningen of van tot woning bestemde gedeelten van vaartuigen als bedoeld in het tweede lid, onderdeel e, is Titel 4 van het Derde Boek van het Wetboek van Strafvordering van overeenkomstige toepassing, met uitzondering van de artikelen 155, vierde lid, 156, tweede lid, 157, tweede en derde lid, 158, eerste lid, laatste zinsnede, en 160, eerste lid, en met dien verstande dat de machtiging wordt verleend door de procureur-generaal.
- Een ieder is verplicht aan de krachtens het eerste lid aangewezen personen alle medewerking te verlenen die op grond van het tweede lid wordt gevorderd.
- Zij die uit hoofde van ambt, beroep of wettelijk voorschrift verplicht zijn tot geheimhouding, kunnen het verlenen van medewerking weigeren, voor zover dit uit hun geheimhoudingsplicht voortvloeit.
Artikel 36
- Toezichthouders zijn bevoegd, uitsluitend voor zover dat voor de vervulling van hun taak redelijkerwijze noodzakelijk is, inzage te nemen in patiëntendossiers.
- Beheerders van de in het eerste lid bedoelde dossiers zijn verplicht aan de toezichthouder alle medewerking te verlenen die op grond van het eerste lid wordt gevorderd. Artikel 35, zesde lid, is in een zodanig geval niet van toepassing.
Artikel 37
(nog niet in werking getreden)
HOOFDSTUK 8
Strafbepalingen
Artikel 38 tot en met artikel 40
(nog niet in werking getreden)
Artikel 41
Degene die handelt in strijd met het in artikel 27 of 28, eerste lid, gestelde verbod wordt gestraft hetzij met hechtenis van ten hoogste drie maanden hetzij met geldboete van ten hoogste honderdduizend gulden hetzij met beide straffen.
Artikel 42 tot en met artikel 45
(nog niet in werking getreden)
Artikel 46
- (nog niet in werking getreden)
- De in de artikelen 38, eerste lid, en 41 tot en met 45 strafbaar gestelde feiten zijn overtredingen.
Artikel 47
- Indien ten tijde van het plegen van een strafbaar feit, omschreven in de artikelen 38, eerste lid, en 41, nog geen vier jaren zijn verlopen sedert een vroegere veroordeling van de schuldige wegens een strafbaar feit, omschreven in de artikelen 38, eerste lid, en 41, onherroepelijk is geworden, kan hetzij hechtenis van ten hoogste zes maanden, hetzij geldboete worden opgelegd van ten hoogste tweehonderdduizend gulden, hetzij beide straffen worden opgelegd.
- (nog niet in werking getreden)
- (nog niet in werking getreden)
HOOFDSTUK 9
Overige bepalingen
Artikel 48
Een ieder is verplicht geheimhouding in acht te nemen ten opzichte van al datgene wat hem bij het uitoefenen van zijn beroep in de gezondheidszorg als geheim is toevertrouwd, of wat daarbij als geheim te zijner kennis is gekomen of wat daarbij te zijner kennis is gekomen en waarvan hij het vertrouwelijk karakter moest begrijpen, behoudens voor zover bekendmaking bij landsverordening is voorgeschreven.
Artikel 49 tot en met artikel 53
(nog niet in werking getreden)
HOOFDSTUK 10
Overgangs- en slotbepalingen
§ 1. Intrekking en wijziging van bestaande landsverordeningen
Artikel 54
(nog niet in werking getreden)
Artikel 56
(nog niet in werking getreden)
Artikel 58 tot en met artikel 59a
(nog niet in werking getreden)
§ 2. Overgangsbepalingen
Artikel 60 tot en met artikel 65
(nog niet in werking getreden)
§ 3. Slotbepalingen
Artikel 66
Deze landsverordening treedt in werking met ingang van een bij landsbesluit te bepalen tijdstip, dat voor de verschillende artikelen of onderdelen daarvan verschillend kan worden vastgesteld, met dien verstande dat dit tijdstip voor wat betreft de inwerkingtreding van artikel 9 per beroepsgroep verschillend kan worden vastgesteld.
Artikel 67
Deze landsverordening wordt aangehaald als: Landsverordening beroepen in de gezondheidszorg.